Fęrsluflokkur: Višskipti og fjįrmįl

Tveir flokkar kusu eftir flokkslķnum

Viš atkvęšagreišslu į Alžingi ķ gęr um aš įkęra fyrir Landsdómi fjóra fyrrverandi rįšherra ķ rķkistjórn Geirs H. Haarde, kusu tveir flokkar eftir fyrirfram įkvešinni lķnu. Žingmenn Sjįlfstęšisflokksins sammęltust um aš greiša atkvęši gegn įkęru. Ķ tilraun til aš bjarga Geir og Įrna uršu žeir aš hafna įkęru į hin lķka. Annaš hefši litiš illa śt fyrir flokkinn.

Hreyfingin hafši greinilega komiš sér saman um nišurstöšu, enda flokkur sem er į móti tilveru fjórflokkanna og vill stjórnleysi inn į Alžingi.

Vinstri gręnir greiddu allir atkvęši meš įkęru į hendur öllum fjórum.  Greinilega pólitķskt hatur aš baki, enda vildi Geir ekki samstarf viš žį er hann myndaši rķkistjórnina, samkvęmt žvķ sem hann upplżsti ķ kastljósinu ķ gęrkvöld

Framsóknar- og Samfylkingaržingmenn greiddu atkvęši tvist og bast, voru greinilega hver og einn aš fara eftir eigin sannfęringu, en ekki eftir fyrirfram įkvöršun žingflokkanna.

En eins og ég hef bloggaš um įšur var ekki įstęša til aš įkęra žetta fólk, ef ekki er hęgt aš nį til žeirra sem stóšu aš einkavęšingu bankanna og tóku įkvöršun um aš skipta į milli sinna flokka Landsbankanum og Bśnašarbankanum. Vinir žeirra sem fengu bankanna ķ hendur reyndust ekki traustsins veršir.

Fyrst aš svona fór, aš Geir veršur dreginn fyrir Landsdóm, hefši ég viljaš sjį bęši Davķš Oddsson sem fyrrverandi forsętisrįšherra og sķšan Sešlabankastjóra, og Halldór Įsgrķmsson hans hęgri hönd og viljalaust verkfęri ķ stjórn hans viš hlišina į honum fyrir Landsdómi. Geir žį sem fyrrverandi fjįrmįlarįšherra. Ekki mį gleyma fyrrverandi bankamįlarįšherra Valgerši Sverrisdóttur.

Enn og aftur hvers vegna ganga meintir bankaręningjar lausir og stunda sķna fjįrplógsstarfsemi eins og ekkert hafi ķ skorist, og hafa haft nęgan tķma til aš dreifa illafengnu fé sķnu inn į reikninga vķša um heiminn? Er ekki vani aš almśgamašurinn, sem til dęmis ręnir banka, sé hafšur ķ gęsluvaršhaldi mešan į rannsókn stendur?

Aš lokum: Stjórnališar fariš nś aš snśa ykkur aš alvarlegri mįlum og leggiš fram frumvörp strax į nęsta žingi ķ flżti mešferš, sem slęr skjaldborg um heimilin ķ landinu og komiš atvinnulķfinu ķ gang. Atvinnu sem skapa tekjur en ekki atvinnubótavinnu til dęmis meš žvķ aš auka veišiheimildir ķ breyttu fiskveišistjórnunarkerfi, og meš žvķ aš nżta orkuaušlindir landsins.


Skoskir sjómenn og makrķllinn

Ég er sammįla sjómönnum ķ Skotlandi. Žaš kemur ekki til greina aš ķslendingar fįi aš veiša makrķl innan Evrópskrar fiskveišilögsögu. Enda myndi žaš kalla į gagnkvęm višskipti.  En viš spyrjum heldur ekki Evrópusambandiš aš žvķ, hvaš viš veišum innan okkar lögsögu, eša hve mikiš viš veišum.

 


mbl.is ESB hleypi Ķslendingum ekki inn ķ lögsöguna
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Stöšuleikasįttmįlar

Ef ašilar vinnumarkašarins telja aš ekki hafi veriš stašiš viš sķšasta stöšuleikasįttmįla, eiga žeir ekki aš ganga frį og skrifa undir nżjan kjarasamning, fyrr en svo hefur veriš gert.

Žegar stjórnvöld hafa stašiš viš žann sįttmįla, er tķmabęrt aš įkveša hvort naušsyn sé į nżjum stöšuleikasįttmįla, og ef svo reynist vera, aš tķmasetja öll loforš ķ žeim sįttmįla, og skrifa undir meš žeim fyrirvara, aš ef ekki er stašiš viš žęr tķmasetningar, žį sé allur kjarasamningurinn śr gildi fallinn. Žar meš talinn samningurinn milli ašila vinnumarkašarins.

 

 

 


mbl.is Stöšugleikasįttmįlinn verši framlengdur
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

KVÓTI.

Kommśnismi og fasismi eru hugtök sem eiga samleiš meš žeim stjórnarhįttum sem oršiš KVÓTI stendur fyrir. Annars vegar er hann notašur til aš takmarka framleišslu bęnda vegna žess aš markašurinn er of lķtill, žaš er aš segja of fįir munnar til aš éta afuršir žeirra. Hinsvegar er kvóti notašur til aš draga śr nżtingu sjįvarafla vegna žess aš reiknimeistarar hafa reiknaš žaš śt aš of lķtiš sé af fiski ķ sjónum. Ķ bįšum tilvikum er kvótinn framseljanlegur. Hann er sem sagt verkfęri einokunar og brot į lżšręši.
 
Žeir sem styšja kvótakerfi kommśnismans tilheyra stjórnarhįttum frjįlshyggju, frelsi til athafna og frjįlsa samkeppni į markaši. Sem hafa žaš į stefnuskrį aš sį sem veršur undir ķ samkeppni eigi aš fara į hausinn og hętta starfssemi. Žeir styšja lķka žann fasisma sem felst ķ žvķ aš einoka grundvallar atvinnugreinar landsins, landbśnaš og sjįvarśtveg. Enginn fęr aš reka bś, eša śtgerš nema hafa keypt kvóta af žeim sem einkaréttinn hafa.
 
Kvóti brżtur stjórnarskrį Ķslands og mannréttindi. Hann į žvķ engan rétt į sér ķ lżšręšisžjóšfélagi og į aš leggjast af. Allir žeir sem hafa hug į žvķ aš gerast bęndur eša śtgeršamenn eiga aš hafa rétt til žess. Žvķ veršur aš finna ašra leiš til aš stżra framleišslu getu žessara atvinnugreina.

Kvóti ķ hendi ķ dag,seldur į morgun ķ annaš byggšalag.

Elliši Vignisson bęjarstjóri ķ Vestmannaeyjum, segir aš aldrei ķ žśsund įra sögu byggšar ķ Eyjum hafi rķkt jafn mikil óvissa um afkomu ķbśa žar og nś. Tilefni žessara orša er įkvöršun stjórnvalda aš innkalla kvótann į 20 įrum.

Žaš er meiri óvissa falin ķ kvótakerfinu. Ef allur kvóti yrši keyptur frį Vestmannaeyjum, hvernig fęri žį fyrir Eyjum og žvķ įgęta fólki sem žar bżr. Óraunhęft segir einhver, en stašreyndin er sś, aš žessi möguleiki er falinn ķ kerfinu. Myndu śtgeršamenn ķ Eyjum standast ofur tilboš ķ kvótann, ef nógu fjįrhagslega sterkir ašilar geršu žeim tilboš. Engin hefur enn stašist aš stinga milljöršum ķ vasann, žótt afleišing žess sé hörmuleg fyrir byggšalagiš. Engum er treystandi fyrir žessu fjöreggi žjóšarinnar, sem óveiddur fiskur er, nema žjóšinni sjįlfri.


mbl.is Aldrei rķkt eins mikil óvissa
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innköllun kvóta er ekki afnįm veišiheimildar.

Ólķna Žorvaršardóttir og Frišrik Arngrķmsson tókust į ķ Kastljósinu ķ kvöld um innköllun kvótans. Ólķna stóš sig vel eins endranęr. Henni tókst aš upplżsa Frišrik um, aš ekki ętti aš taka af śtgeršinni veišiheimildirnar žótt kvótinn verši innkallašur. Frišrik lét sem žetta vęru nż sannindi fyrir hann, en aušvitaš veit hann betur. Aftur į móti hafa śtvegsmenn notaš žaš ķ įróšursskini, aš meš žvķ aš taka af žeim kvótann, sé veriš aš banna žeim aš veiša. Aušvitaš žarf heimildin til aš veiša fisk ekki vera bundinn viš, aš śtgeršin eigi svo og svo mikiš af óveiddum fiski ķ sjónum, sem hśn geti rįšstafaš af vild, hvort sem er meš sölu eša leigu. Žjóšin į žessa aušlind og į aš  įkveša rįšstöfun hennar, hvort sem žaš yrši gert meš nżju fiskveišistjórnunarkerfi, śtleigu į kvóta eša leifa frjįlsar veišar. Gott tilefni til žjóšaratkvęšagreišslu.
 
 Ólķna sagši aš ef śtvegsmenn framkvęmdu hótun sķna aš  sigla  ķ land og binda skipin viš bryggju  vęri žaš hryšjuverk. Hśn taldi aš stjórnvöld yršu aš bregšast viš meš žvķ aš śthluta öšrum veišiheimildirnar, sem ekki hefšu kvóta ķ dag. Žetta er rétt hjį henni, nóg er af sjómönnum og skipum sem ekki hafa rétt til aš veiša,  og geta sótt žetta lķtilręši sem leyft er aš veiša į žessu įri.
 
Žaš er svo annaš mįl aš meš hótun sinni sżnir LĶŚ óžjóšhollustu ,og aš śtvegsmenn innan žeirra raša er ekki treystandi fyrir aušlindinni. Enda hafa žeir braskaš meš hana, og gert ķslenska śtgerš stór skulduga  erlendis, vešsett kvótann og žar meš fiskimišin.

Óunninn fiskur śr landi. Nei takk.

Ég tek undir meš Śtvegsbęndafélaginu Heimaey, aš ekki eigi aš skerša aflaheimildir žeirra śtgerša sem selja afla į erlendum ferskfisksmörkušum. Heldur ętti aš banna allan śtflutning į óunnum fiski į mešan atvinnuleysi rķkir ķ landinu. Og als ekki flytja hann til Bretlands, meš žakklęti fyrir hryšjuverkalögin.
 
Žjóšin į fiskinn ķ hafinu og hlżtur aš gera žį kröfu aš allur fiskur sé unninn hér į landi. Draga meš žvķ śr atvinnuleysinu, sem žżšir minni atvinnuleysisbętur og auknar skatttekjur rķkis og sveitarfélaga. Žaš er ekki réttlętanlegt aš leyfa śtflutning į ferskum fiski į mešan aflaheimildir eru ekki meiri en žęr eru ķ dag. Jafnvel žótt fįist hęrra verš į erlendum mörkušum en innan lands.
 
Ef Vestmanneyingar komast ekki yfir aš vinna žann afla sem til žeirra berst, er skylda žeirra aš sigla meš hann į fiskmarkaši upp į landi. 

mbl.is Mótmęlir kvótaskeršingu vegna śtflutnings
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Hlutverk lķfeyrissjóšanna.

Vegna vaxandi eftirspurnar eftir fjįrmagni lķfeyrissjóšanna, er rétt aš mynna į hlutverk žeirra ķ samfélaginu. En žaš er, aš greiša sjóšfélögum sķnum ellilķfeyrir til ęviloka į aldursbilinu 62ja til 70 įra, eftir žvķ sem viškomandi sjóšfélagi velur. Žaš er aš segja skerta lķfeyrir frį 62ja til 67 įra aldurs, og hękkašan lķfeyrir frį 67 til 70 įra. Óskertur ellilķfeyrir er greiddur frį og meš 67 įra aldri.

Örorkulķfeyrir eiga sjóširnir aš greiša, verši sjóšfélagi fyrir slysi eša veikindum sem valda honum orkutapi sem svarar til örorku 50% eša meir. Aš uppfylltum įkvešnum skilyršum į viškomandi sjóšfélagi rétt į framreikningi įunninna réttinda sinna sķšustu 4 įrin fyrir orkutap, til 67 įra aldurs.

Makalķfeyrir viš frįfall sjóšfélaga, sem nemur 50% ellilķfeyrisréttinda sjóšfélagans įsamt framreikningi ef frįfall hans hefur oršiš fyrir 67 įra aldur. Greišsla makalķfeyris er tķmabundin, en žó aldrei styttri en žar til yngsta barn er oršiš 20 įra.

Barnalķfeyrir greišist žeim börnum eša kjörbörnum sem ekki hafa nįš 18 įra aldri viš frįfall foreldris sem greidd  hefur ķ sjóšinn eša notiš örorku- eša ellilķfeyris śr honum.

Aš framan ritušu mį ljóst vera aš skuldbindingar sjóšanna eru miklar, bęši til nśtķšar og framtķšar. Įvöxtun į išgjöldum sjóšfélaganna er žvķ mikilvęg, enda stendur hśn aš miklu leiti undir lķfeyrisgreišslum.

Žeir sem sękjast eftir aš höndla meš žessa peninga, hvort sem žaš eru rķkissjóšur, sveitarfélög eša fyrirtęki, verša tryggja lķfeyrissjóšunum bęši örugga endurgreišslu og góša įvöxtun. Ķ raun kemur sjóšunum ekkert viš hvort peningarnir eru notašir ķ byggingu landsspķtala, umferšamišstöšvar, lagningu vega, eša endurreisnar fyrirtękja, ef įvöxtun er įsęttanleg og örugg trygging liggur fyrir afborgunum vaxta og endurgreišslu. Ef žessum skilyršum er fullnęgt er ekkert žvķ til fyrirstöšu aš sjóširnir lįni fjįrmagniš til margra įra.

Miklar įhęttu fjįrfestingar hjį lķfeyrissjóšunum heyra vonandi sögunni til, eftir stórfalt tap vegna fjįrmįlahrunsins į sķšasta įri.


Rķkisįbyrgš į Iceseve eftir 2024 ef meš žarf.

Annaš hvort tökum viš sem žjóš įbyrgš į greišslu lįna vegna Iceseve eša ekki. Žaš var ķ upphafi vitleysa aš takmarka rķkisįbyrgšina viš įriš 2024 žegar lįnin eiga aš vera uppgreidd. Ef okkur tekst ekki aš greiša upp lįnin į žeim tķma, veršur ekki komist hjį žvķ aš semja um framlengingu, og žį veršur krafist rķkisįbyrgšar į eftirstöšvum lįnanna, eša lętur ķhald og framsókn sér detta annaš ķ hug.

Nei, žeir vita betur, allt  fyrirvara klśšur žeirra hefur fyrst og fremst snśist um aš tefja naušsynleg störf rķkistjórnarinnar,  og skapa skilyrši fyrir žvķ aš koma henni frį. Žeim vęri nęr aš  taka įbyrgš į,  aš hafa komiš žjóšinni ķ žessi vandręši meš einkavęšingu Landsbankans, og reka heišarlega stjórnarandstöšu į Alžingi.


mbl.is Rķkisįbyrgš tekur ekki gildi
Tilkynna um óvišeigandi tengingu viš frétt

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband